Ultramaraton górski 100 km – jak powinien wyglądać plan treningowy?

ultra maraton górski

Dla wielu sportowców maraton to dopiero początek ich osiągnięć. Im więcej celów się spełnia, tym wyższe są aspiracje. Z tego powodu niejedna osoba dąży do ukończenia górskiego biegu na 100 km, który łączy długi dystans z trudnym terenem. Nasz plan treningowy uwzględnia wszystkie potrzebne działania, aby ułatwić realizację tego celu.

Czym się cechuje ultramaraton górski?

Ultramaratony są zdecydowanie dłuższe niż maratony. Mogą się odbywać na prostym asfalcie – wówczas duży nacisk kładzie się na szybkie tempo. Z kolei te mające miejsce w górach charakteryzują się podbiegami, stromymi podejściami i trudną nawierzchnią, na przykład skałami, kamieniami, błotnistymi ścieżkami. W górach panują zupełnie inne warunki atmosferyczne, które jeszcze bardziej komplikują zadanie. Pogoda bardzo często się zmienia – od skrajnych upałów po ulewne deszcze. Wszystkie te problemy sprawiają, że przygotowanie, zarówno fizyczne jak i psychiczne, jest niezwykle istotne.

Bieg na 100 m – etapy przygotowań

Przy podejmowaniu tak wymagającego wyzwania, trzeba podzielić okres przygotowawczy na poszczególne etapy. Dzięki temu biegacz będzie wiedział, na czym się skupić w konkretnym tygodniu i jakie wyznaczać sobie cele. Poniżej proponujemy następujące fazy:

  • Faza I: tydzień 1–6 (budowanie bazy) – spokojne zwiększanie kilometrażu i adaptacja do przewyższeń.
  • Faza II: tydzień 7–12 (rozwój siły i objętości) – budowanie wytrzymałości siłowej i zapoznanie z warunkami górskimi.
  • Faza III: tydzień 13–16 (specjalizacja) – najdłuższe wysiłki, adaptacja do zmęczenia, testowanie sprzętu, przyzwyczajenie do sposobu odżywiania.
  • Faza IV: tydzień 17–20 (tapering) – redukcja obciążenia, odpoczynek i podtrzymanie formy.

Każdy z etapów jest potrzebny do odpowiedniego przygotowania. Warto pamiętać, że ćwiczenia nie tylko obejmują formę i kondycję, ale również poprawną technikę. Dlatego należy skupić się też na samym zbieganiu z przewyższeń, aby uniknąć zakwaszenia się mięśni.

Plan treningowy biegu górskiego – legenda

Przed przeczytaniem naszej propozycji treningowej, warto zapoznać się ze stosowanymi przez nas oznaczeniami. Obejmują one:

  • E – bieg spokojny (easy, komfortowe tempo),
  • R – bieg regeneracyjny (bardzo lekko),
  • P – bieg progowy (tempo mocne, ale kontrolowane, na przykład półmaratonowe),
  • M – tempo maratonu (kontrola rytmu i wytrzymałości tempowej),
  • I – interwały (krótkie odcinki szybciej),
  • H – podbiegi, siła biegowa,
  • LS – long run w terenie płaskim lub mieszanym,
  • LG – long run górski (z przewyższeniami),
  • S – siła ogólna, core, stabilizacja,
  • W – wolne (odpoczynek),
  • Wartości podane w nawiasach – dystans do pokonania w konkretnym tempie. Pozostałe odległości wykonuje się spokojnie w celu odpoczynku.

Każde z powyższych znaczeń należy dopasować do własnej kondycji i możliwości. Przy wykonywaniu tych działań warto dbać o własny komfort i nie próbować na siłę osiągać konkretnych wyników. Najważniejsza jest regularność i stopniowy progres.

Jak przebiec 100 km – plan treningowy

Poniższy plan skonstruowany został dla osób przebiegających maraton w tempie 3:30. Ten typ wyścigów jest niesamowicie wymagający, dlatego warto zbudować odpowiednie podstawy przed podjęciem tego wyzwania. Zamieszczamy przykładowy plan obejmujący 20 tygodni.

TydzieńPoniedziałekWtorekŚrodaCzwartekPiątekSobotaNiedziela
1E 8 km + SH 10 km + 6×200 mE 12 kmP 10 kmWLS 18 kmE 12 km
2E 8 kmH 10 km + 8×200 mE 12 kmM 12 km (2×4 km)WLS 20 kmE 14 km
3WH 12 km + 8×200 mE 14 kmP 10 kmSLS 22 kmE 15 km
4R 8 kmH 12 km + 10×200 mE 12 kmP 12 km (6 km)WLS 24 kmE 16 km
5WH 12 km + 8×400 mE 14 kmM 14 km (8 km)SLG 26 kmE 18 km
6E 8 kmH 12 km + 10×300 mE 12 kmP 14 kmWLG 28–30 kmE 16 km
7WH 14 km + 8×400 mE 14 kmI 14 km (6×1 km)SLG 28 kmE 18 km
8E 8 kmH 12 km + 12×200 mE 16 kmP 14 kmWLG 30 kmE 20 km
9WH 14 km + 8×500 mE 14 kmM 16 km (10 km)SLG 32 kmE 18 km
10E 8 kmH 14 km + 10×400 mE 16 kmI 14 km (7×1 km)WLG 33 kmE 20 km
11WH 14 km + 12×200 mE 16 kmP 16 kmSLG 34 kmE 22 km
12E 8 kmH 14 km + 10×500 mE 14 kmM 16 km (10 km)WLG 35 kmE 22 km
13WH 14 km + skipy i podbiegiE 18 kmM 16 km (12 km)R 6 km + SLG 35 kmE 20 km
14E 8 kmH 16 km + 12×300 mE 18 kmI 16 km (8×1 km)WLG 38 kmE 22 km
15WH 14 kmE 18 kmM 16 km (12 km)SLG 40 kmE 25 km
16E 10 kmH 16 km + 12×300 mE 18 kmP 16 km (8 km)WLG 42–45 kmE 20 km
17WH 14 km + SE 16 kmP 14 kmR 6 kmLG 40-42 kmE 18 km
18E 8 kmH 14 km + 8×300 mE 14 kmP 12 km (6 km)WLG 30 kmE 16 km
19WE 12 kmE 12 kmI 10 km (krótki akcent)R 6 kmLG 20 kmE 12 km
20R 6 kmE 8 kmWR 6 kmWLS 8–10 kmBIEG 100 km

bieg górski

Niezwykle kluczowe jest też przyzwyczajenie się do jedzenia i picia w trakcie wyścigu. Z tego powodu podczas długich wysiłków warto spożywać żele energetyczne i popijać je 2–3 łykami wody lub napoju izotonicznego. Niezależnie od dystansu, pierwszy z nich należy przyjąć po 30–40 minutach od startu. Potem regularnie w tym przedziale czasowym. Podczas ultramaratonu warto dodać też inne źródła energii, takie jak batony czy suszone owoce.

Najbardziej polecane biegi ultra w Polsce

W polskich górach jest wiele polecanych wyścigów na 100 km. W Beskidach można wziąć udział w najbardziej błotnistym turnieju w kraju – Łemkowyna Ultra Trail. Powyżej maratonu dostępne są trasy na dystansach 70 km, 100 km i 150 km. W Ultra Rzeźniku wykonać można 140 km po najbardziej kultowych miejscach Bieszczad. Innymi turniejami wartymi uwagi są Ultra Maraton Chudy Wawrzyniec, Pieniny Ultra Trail oraz Biegi: Ultra Granią Tatr i 7 Szczytów. Każda z tych tras posiada sporo przewyższeń i łączy intensywny wysiłek z zapierającymi dech w piersiach górskimi widokami.